Anasayfa SİNEMA kıymetini bil, anlasaydın yalnızlık çekerdin

kıymetini bil, anlasaydın yalnızlık çekerdin

Yazar Harun Karaburç

replikleriyle hafızamıza kazınan tiyatro oyunu sen hiç ateş böceği gördün mü? sonunda sinemaya uyarlandı ve 9 nisan’da netflix’te gösterime girdi.

harun karaburç – [email protected]

yaşım ve o zamanlar ikamet ettiğim şehir gereği sen hiç ateş böceği gördün mü? oyununu sahnede izleme fırsatım olmadı. yıllar sonra oyunu dvd’den izleyebilenlerdenim. bir kere, iki kere, üç kere… sayısını hatırlayamayacağım kadar çok kez izledim sen hiç ateşböceği gördün mü?’yü. birçok yerini ezbere biliyorum. hafızama kazınan repliklerden bazıları şöyle: “kıymetini bil, anlasaydın yalnızlık çekerdin”, “hiçbir şeye benzemez biliyor musun, bir şeye inanmanın tadı”, “kuzeyde kar, bütün öykü acıklı bir firar. bir sürgün ülkesinin hapishanelerini bile özler”, “adettir, benim sevdiklerim erken ölürler”, “seni seviyorum anne, ölsene artık”, “benim yerimde başkası olsa istemediği bir adamla evlenmemek için ağlar zırlar, belki de intihar ederdi. ama ben salak olmadığım için bana bu tuzağı kuranları intihara sürüklemeyi tercih ettim”… 

1999 yapımı tiyatro oyunu sen hiç ateş böceği gördün mü?’de yılmaz erdoğan, demet akbağ, zerrin sümer, sinan bengier, salih kalyon, altan erkekli, bican günalan, gürdal tosun, serhat özcan, figen evren, neslihan yeldan, can kahraman, caner alkaya, celal tak, deniz özerman, şebnem sönmez, vural çelik, ışık düzen, özge özberk, nusret karakuş ve ayberk atilla rol alıyordu.

film yapımında ise ecem erkek, yılmaz erdoğan, engin alkan, devrim yakut, merve dizdar, ushan çakır, asuman dabak, ülkü duru, sinan bengier, beyti engin, bülent çolak, bora akkaş, atakan çelik, ılgaz kaya, fatih özkan, özlem tokaslan, rıza akın, ahmet rıfat şungar, caner alkaya, celal tak rol alıyor.

çarpıcı bir türkiye panoraması

bu replikleri böyle sıralamam bazıları için anlamsız gelebilir. ama bence sen hiç ateş böceği gördün mü? bu ülkede yazılmış çok az en iyi senaryolardan biri. her repliğin arkasında müthiş bir hikaye var. sen hiç ateş böceği gördün mü?’yü bugün bile hala canlı kılan gerçeğin arkasında bu yatıyor. ilk olarak 1999 yılında seyirci karşısına çıkan sen hiç ateşböceği gördün mü? yirmi yıl sonra beyazperdeye aktarıldı. 9 nisan’da netflix’te gösterime giren sen hiç ateş böceği gördün mü? 1948 yılında istanbul’da bir konakta dünyaya gelen üstün zekalı gülseren’in hayatından kesitler sunuyor. oyun/ film elli yıllık bir dönemde çarpıcı bir türkiye panoraması sunuyor.

tiyatro yapımındaki oyuncular: (soldan) serhat özcan, zerrin sümer, salih kalyon, demet akbağ, şebnem sönmez ve bican günalan.

nerede görsek öldürüyoruz neşeyi

oyunun filme dönüştürülmesi için geçtiğimiz yıl hazırlıklar başlamıştı. filmin senaryosu da oyunda olduğu yılmaz erdoğan’a ait. zaten ufak tefek değişiklikler dışında pek bir fark yok. yönetmen koltuğunda andaç haznedaroğlu otururken yapımcılığını ise bkm olarak necati akpınar üstlenmiş. oyunun sinemaya uyarlanırken sinemanın olanaklarından yeteri kadar yararlanılmadığını düşünüyorum. izlerken bazı bazı “herhalde bu oyunun dvd versiyonu” diye düşünürken yakaladım kendimi. sahneden çekim yapılmış gibi olmuş. allah’tan metin çok çok iyi. bu metinle ne çekilirse çekilsin kendini izletir. erdoğan’ın film senaryosuna eklediği bir yer bugünün türkiyesine yerinde bir eleştiri getiriyor. nazif efendi’nin kız isteme merasiminden sonra gülseren’e yaptığı konuşmadaki şu sözlere hangimiz hak vermeyiz ki: “bu ülkede zeka neden hep dayak yer? ciddiyete iman etmişiz. nerede görsek öldürüyoruz, yok ediyoruz neşeyi, sevinci.”

“sen bana gülseren de. neden dersen benim adım bu. anlamı da şu: gülleri herhangi bir yere yayan ya da dizen kişi. gül de bir çiçek adı. bülbülün sevgilisi olarak isim yaptı, oradan hatırlarsın.”

gülseren rolünde demet akbağ ve ecem erkek

“tırlak gülseren” gitmiş naif gülseren gelmiş

oyunun başrollerinden demet akbağ’ın canlandırdığı gülseren’e filmde ecem erkek hayat veriyor. yılmaz erdoğan’ın canlandırdığı muhabir rolü de atakan çelik’e emanet edilmiş. açıkçası ben ecem erkek’in gülseren’ini pek başarılı bulmadım. demet akbağ’ın gülseren’i daha canlı, gerçek ve sahiciydi. ele avuca sığmaz, keskin bir zekaya sahip, bazıları için “deli, tırlak” karakteri ecem erkek hanım hanım oynamış. doğduğu günden beri ateş böcekleriyle konuşan, öğretmenlerini çileden çıkartacak şeyler yapıp okuldan atılan, kendini istemeye gelenleri geldiklerine geleceklerine bin pişman eden birini ecem erkek çok naif ve kırılgan canlandırmış.

sözün kısası 2021 yapımı sen hiç ateş böceği gördün mü? oyunun dvd versiyonu gibi tekrar tekrar izleme isteği uyandırmadı bende.

sen hiç ateş böceği gördün mü? tiyatro oyunu hakkında az bilinen gerçekler

oyun afişi
  • sen hiç ateş böceği gördün mü? prömiyerini 23 ocak 1999’da beşiktaş kültür merkezi’nde yaptı.
  • yılmaz erdoğan oyunu hava harp akademisi’nde askerliği sırasında yazmıştı ve oyununun prömiyerine taburundan bir günlük izin alarak katılmıştı. kendisi oyunda barkovizyon gösterisi sırasında rol alıyordu.
  • oyunun bütçesi 110 bin lira idi. (o zaman milyar diyorduk tabii.) oyun için iki bin yüz ateş böceği yapılmıştı.
  • oyun, 99’dan 2000 yılının kasım ayına dek 250 turnelerle beraber ise toplam 505 kez perde açtı.
  • oyun, haziran 1999’da bursa, denizli, antalya, ısparta, adana, tarsus, mersin ve kıbrıs’ı kapsayan bir anadolu turnesine çıktı.
  • 2000 yılında demet akbağ’ın hamileliği nedeniyle oyuna bir süre ara verildi.
  • yılmaz erdoğan yaptığı bir açıklamada “sen hiç ateş böceği gördün mü?” oyunun bir milyon kişi tarafından izlendiğini ifade etmişti ve 2009’da verdiği bir röportajda oyunu film yapmak istediğinden bahsetmişti.
  • demet akbağ, 2009 yılında verdiği bir röportajda, kariyerinde oynamaktan en çok zevk aldığı rolün gülseren olduğunu “gülseren’in her oyuncunun ağzını sulandıracak bir rol olduğunu düşünüyorum” sözleriyle ifade etmişti.

Benzer yazılar

Yorum bırak

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu konuda iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz devre dışı bırakabilirsiniz. KABUL